Inspiratieblog: Help! De watertafel! + gratis download

De watertafel is bij veel leerkrachten vaak niet gevuld met water. Je herkent misschien wel de redenen: alles nat, puinhoop en opruimen met de kinderen vraagt veel tijd en begeleiding. Wat willen we eigenlijk bereiken met de watertafel? Chantal Groeneveld leerkracht van groep 1/2 op OBS de Driemaster in Hardinxveld-Giessendam en Arina van Gelder, leerkracht van groep 1/2 op IKC De Brink in Zwijndrecht, hebben zichzelf uitgedaagd door zich te verdiepen in dit onderwerp en de watertafel wél te vullen met water.

Hoe wordt de watertafel een succes?

Om de watertafel een succes te laten worden is het belangrijk dat je een doel voor ogen hebt. Welke leerervaring wil jij dat kinderen opdoen met de watertafel? Kinderen zijn van nature nieuwsgierig, leergierig en voortdurend op zoek naar nieuwe ervaringen en vooral naar manieren om de wereld om hen heen te ontdekken. Een watertafel is dan ook een geweldige toevoeging aan het spelend leren en is vooral heel leuk! Een watertafel geeft kinderen de kans om vrij met water te spelen en hun fantasie te gebruiken.

Kinderen doen veel verschillende leerervaringen op met de watertafel:

1. Sensorische ontwikkeling: Kinderen ervaren door met water te spelen verschillende temperaturen, texturen en bewegingen. Ze ontwikkelen hiermee hun sensorische ontwikkeling.
2. Hand-oog coördinatie: Het gebruik van emmertjes, trechters, schepjes, lepels en bakjes bevordert de fijne motorische vaardigheden. Door te spelen, het overgieten van water en kleine voorwerpen te hanteren in het water verbeteren ze hun hand-oog coördinatie.
3. Nieuwsgierigheid: Kinderen leren over drijven en zinken, waterstroom en over de effecten van het toevoegen van kleurstof of zeep. De nieuwsgierigheid wordt hiermee gestimuleerd.
4. Rekendoelen: Voeg potjes toe en laat kinderen experimenteren met vol/leeg. Door rekentaal toe te voegen gaan de kinderen spelenderwijs met rekenen aan de slag.
5. Sociale interactie: Een watertafel bevordert het samen spelen, de samenwerking, communicatie en het geeft veel sociale interactie.
6. Creatief denken: De watertafel stimuleert het creatief denken en verhalen maken. Kinderen kunnen zich voorstellen dat ze een boottocht maken, een waterval zien of op het strand zijn.
7. Ontprikkelen: Het spelen met water kan ontspannen en ontprikkelen.
8. Bewustzijn: De watertafel bevordert de interesse in natuur en milieu. Kinderen worden zich bewust van het belang van water en leren er zuinig mee om te gaan.

Tips:

Je hebt deze blog waarschijnlijk niet geopend om alleen leerervaringen van kinderen te lezen. We geven je tips hoe je de watertafel kunt gebruiken in jouw klas.

• Zet de watertafel stevig neer: Zet deze op een vlakke, stabiele ondergrond en zo dicht mogelijk bij een kraan, zodat bijvullen makkelijk is.
• Bereid je voor op morsen: Leg een mat, handdoeken of opvangbakken neer rondom de tafel of wasbak om water op te vangen.
• Gebruik de buitenruimte slim: Heb je een buitendeur of terras? Zet de watertafel of waterbaan buiten, zodat knoeien geen probleem is.
• Bied verschillende materialen aan: Geef kinderen bekers, trechters, lepels, buizen of sponsjes om mee te experimenteren met water.
• Stimuleer ontdekken met vragen: Stel vragen als: ‘Wat denk je dat er gebeurt als…?’ ‘Waarom stroomt dit sneller/langzamer?’ ‘Hoe kun je het water tegenhouden?’
• Koppel spel aan thema’s: Laat kinderen situaties naspelen (bijvoorbeeld: zee, regen, schoonmaken) of laat hen zelf verhalen bedenken en deze delen met anderen.
• Experimenteer met toevoegingen: Voeg eens een beetje zeep of kleurstof toe en laat kinderen ontdekken wat er verandert (bijvoorbeeld schuim of het mengen van kleuren).

Je hoeft niet per se te starten met de grote watertafel; wil je eerst eens experimenteren met alleen de wasbak? Dat kan natuurlijk prima!

De watertafel bij Arina en Chantal:

Arina heeft bij het project Het perfecte paar de watertafel ingezet. In de watertafel mochten de kinderen sokken wassen. Naast dat de kinderen heel veel plezier hadden, kwamen er verschillende doelen aan bod: dezelfde sokken bij elkaar zoeken, drijven en zinken, sokken uitwringen en ophangen. De klas rook heerlijk naar wasmiddel en de kinderen zetten zelf het droogrek aan het eind van de activiteit in de hal naast de verwarming. Bij het project Bij ons in de straat werd er in de watertafel heel vaak afgewassen. De inhoud van het keukentje uit de huishoek is nog nooit zo schoon geweest! Bij het volgende thema gaan ze in de groep van Arina werken met het project Vervoer, dan zal de watertafel een autowasstraat zijn.

Chantal gebruikt de watertafel wat minder vaak en heeft tijdens het schrijven van deze blog zelf ook veel inspiratie opgedaan. Zij weet nu beter hoe ze concreet aan de slag kan gaan met de watertafel en heeft hier wat meer vertrouwen in gekregen. Zo gaat ze aan de slag met het thema sprookjes waarin de watertafel gebruikt gaat worden door bijvoorbeeld de biggetjes te wassen en Assepoester te laten poetsen. Daarnaast komt het doel ‘vol/leeg’ aan bod, wat perfect in de watertafel kan worden aangeboden.

Concrete speltips

Om van je watertafel een succes te maken, geven we je nog wat speltips mee die je vrijwel direct in kan zetten.

• Zinken of drijven: Verzamel samen materialen (bijvoorbeeld blaadjes, steentjes, takjes) en laat kinderen voorspellen wat er gebeurt: zinkt of drijft het? Test het in het water. Bespreek samen de uitkomst.
• Moddersoep maken: Geef kinderen een bak met water, aarde, bladeren en bloemen. Laat ze roeren, mengen en “recepten” bedenken voor hun moddersoep.
• Natuurlijke thee of soep: Laat kinderen buiten ingrediënten verzamelen (gras, bloemetjes, blaadjes) en dit in een emmer met water doen. Stimuleer rollenspel: ‘Voor wie maak je de soep?’
• Riviertjes maken in zand: Laat kinderen water gieten in zand en zelf stroompjes maken. Kunnen ze het water een bepaalde kant op laten lopen?
• Voelen en ontdekken: Laat kinderen verschillende materialen voelen (nat zand, stenen, bladeren). Benoem samen de structuur: glad, ruw, zacht of hard.
• Dammetjes bouwen: Geef stenen, modder en takjes. Laat kinderen een dam bouwen en testen of ze het water kunnen tegenhouden of sturen.
• Autowasstraat: Zet een bak met water, sponzen en borstels klaar. Laat kinderen speelgoedauto’s wassen en “door de wasstraat” gaan.
• Vissen en tellen: Leg dopjes of sponsjes in het water. Laat kinderen ze opvissen met een schepnetje of lepel. Tel samen hoeveel ze hebben en sorteer op kleur.

Om materiaal af te wisselen en nog meer inspiratie op te doen, kun je in deze download geschikt spelmateriaal vinden.

En dan het opruimen…

Na het spelen moet de watertafel zoveel mogelijk zelfstandig weer worden opgeruimd. Onze tips:

• Laat de kinderen alle materialen opruimen in een (waterdichte) bak of laat ze alles in een afdruiprekje zetten op het aanrecht.
• De kinderen leggen de deksel op de watertafel, de activiteit is echt gesloten.
• Door voorafgaand aan de activiteit al handdoeken/opvangbakken onder je watertafel te hebben geplaatst heb je al veel water opgevangen. Zorg ervoor dat de kinderen deze zelfstandig op een plek (buiten in de zon/bij de verwarming/etc.) kunnen laten drogen.
• Zorg dat er voldoende droge handdoeken beschikbaar zijn om het overgebleven water op te laten ruimen.

Het opruimen zal, zeker nadat het geïntroduceerd is echt wat tijd en begeleiding van jou als leerkracht kosten. Je kunt er dan ook voor kiezen de watertafel eerder te laten opruimen dan de rest van de groep, zodat je daadwerkelijk tijd hebt om het opruimen van de watertafel een begeleide activiteit te laten zijn.

We hopen dat je hiermee voldoende tips en handvatten hebt gekregen om de watertafel de komende zomer een groot succes te laten zijn! Mocht je nog meer tips of vragen hebben over deze blog, plaats gerust een berichtje in de Facebookgroep Vrienden van Kleuteruniversiteit of stuur ons een berichtje via Instagram @jufchantal__ en @juf_arina. Leuk als je ons daar ook op volgt.

Spelmateriaal voor in de watertafel