Download, Inspiratieblogs
Inspiratieblog: Maak van je leeshoek een leesavontuur + gratis download
De meeste kleutergroepen hebben een leeshoek vol mooie boeken. Toch kiezen kinderen deze hoek niet vaak. Nienke Erhardt, leerkracht van groep 1/2 op KBS de Beiaard in Oosterhout en Arina van Gelder, leerkracht van groep 1/2 op IKC De Brink in Zwijndrecht, vroegen zich af waar dat aan ligt. Door hun leeshoek eens goed onder de loep te nemen en veranderingen aan te brengen, hebben ze ervoor gezorgd dat de leeshoek niet langer alleen gevuld is met mooie boeken, maar ook met enthousiaste kinderen. In deze blog nemen ze je mee in hun zoektocht en delen ze hoe zij van hun leeshoek een leesavontuur hebben gemaakt.
Leeskansen die je niet wil missen
Het is voor iedereen duidelijk dat het (voor)lezen van boeken en tijdschriften in allerlei soorten en maten heel belangrijk is voor de ontwikkeling van jonge kinderen. Door zelf met boeken bezig te zijn, komen verschillende ontwikkelingsdoelen aan bod die gericht zijn op de taalontwikkeling, sociaal-emotionele ontwikkeling, het creatief denken en beginnende geletterdheid. Kinderen zelf laten ‘lezen’ stimuleert dit laatste. Ze ontdekken hoe boeken werken, dat letters en woorden een functie hebben, en dat je van links naar rechts en van boven naar beneden leest. Door dezelfde boeken steeds weer opnieuw te lezen, leren kinderen patronen herkennen en beginnen ze soms zelf woorden of zinnen te ‘lezen’. Ze bootsen de taal na die ze eerder tijdens het voorlezen van de boeken hebben gehoord en raken vertrouwd met de structuur van verhalen.
Door jonge kinderen zelf te laten lezen wordt de zelfstandigheid versterkt en ook het zelfvertrouwen groeit. Het wordt steeds makkelijker om met anderen te praten over wat je hebt gelezen. Zelf ‘lezen’ en voorlezen vormen samen een sterke basis voor de taalontwikkeling, geletterdheid en het plezier in boeken – een belangrijke stap richting het leren lezen. Als een leeshoek in een groep nauwelijks gebruikt of ingezet wordt, blijven er veel kansen liggen. Zonde!
Eerder in onze groepen
In de groep van Arina is altijd al een leeshoek geweest. De leeshoek bevat naast de boeken die er altijd staan ook boeken die aansluiten bij het thema: prentenboeken, informatieve boeken, kijkboeken en soms ook boeken voor de beginnende lezer. De leeshoek wordt met materialen ingericht passend bij het thema. Denk hierbij aan knuffels, kussens, handpoppen, plantjes en meer. Ondanks de grote doordachte keuze aan boeken en toegevoegde materialen, kozen de kinderen de hoek minimaal. Arina merkte dat kinderen behoefte hadden om meer zelfstandig met boeken aan de slag te kunnen gaan.
In de groep van Nienke was eerder geen leeshoek aanwezig, wel een mooie boekenkast in de klas. Hierin zet zij elk thema nieuwe themaboeken neer, maar een fijn plekje om te gaan zitten lezen was er niet. De boeken hadden wel aantrekkingskracht op de kinderen, maar omdat ze nergens echt fijn konden zitten, bleef het lezen toch een ondergeschoven kindje. De boeken kwamen vaak alleen uit de kast wanneer Nienke ging voorlezen in de kring. Nienke zag dat de kinderen behoefte hadden aan een fijne en uitdagende leesplek.
Leeskast en leesraket
Nienke is op zoek gegaan naar een mooie, grote kast. Deze heeft ze vastgezet tegen de muur, geverfd en gezellig gemaakt met leuke kussens, bijpassende knuffels en lampjes. Uiteraard is de hoek ook voorzien van mooie boeken passend bij het thema. De Gruffalo bij het thema herfst, Beloofd is beloofd kleine panda’s bij het thema ‘op avontuur’ en de boeken van Boer Boris komen bij diverse thema’s terug. Het zijn boeken die kinderen aanspreken en waar zij zelf de verhalen bij kunnen vertellen. Vanaf het begin waren de kinderen enthousiast en betrokken: ‘O juf, wat mooi!’ klonk het, en: ‘Wanneer mag ik in de kast?’ Plots ontstond er een rij voor de leeshoek.
Arina wilde de zelfstandigheid van de kinderen vergroten en kwam op het idee voor een bijzondere plek om boeken te lezen. Tijdens het project Rikki en de maan maakten de kinderen met elkaar een leesraket. Arina vroeg de kinderen om karton mee te nemen en maakte toen zelf de raket. Daarna waren de kinderen aan de beurt om de raket te verven en mee te denken over een geschikte naam. De kinderen kozen voor Mar.Ar.2.3: een afkorting van de namen van de juffen en van groep 2/3. De inrichting van de raket en het uitzoeken van de passende boeken was een taak voor de kinderen. De kinderen vonden het heerlijk om in de leesraket een boek te lezen. Arina zorgt nog steeds bij elk nieuw thema dat er zoveel mogelijk boeken aanwezig zijn in de leeshoek die aansluiten bij het onderwerp. De kinderen zijn hierdoor betrokken en raken enthousiast. Bij haar komt het regelmatig voor dat de kinderen vragen: ‘Ben je al naar de bibliotheek geweest voor nieuwe boeken juf?’ Ook nemen kinderen boeken mee van thuis wanneer deze aansluiten bij een thema.
Ontwikkelingsdoelen
Van leuke ingerichte leeshoeken worden kinderen enthousiast en komen de ontwikkelingsdoelen bijna als vanzelf aan bod. Sinds Nienke en Arina bewust met de leeshoek aan de slag zijn gegaan, zien ze elke dag hoe lezen tot leven komt. Kinderen duiken enthousiast in de boeken, gebruiken nieuwe woorden in hun spel en bedenken samen de mooiste verhalen. Ze overleggen, helpen elkaar en spelen scènes uit hun favoriete boeken na – prachtig om te zien hoe hun taal, fantasie en zelfvertrouwen groeien. De leeshoek is uitgegroeid tot een plek vol verwondering, plezier en ontwikkeling.
Activiteiten in de leeshoek
Om je op weg te helpen hebben Nienke en Arina activiteiten bedacht die je kunt inzetten om van je leeshoek een nog fijnere en leerzamere plek te maken.
- samen met een knuffel of handpop een boek lezen.
- prentenboek naspelen.
- letters zoeken in een boek (met een vergrootglas) van bijvoorbeeld je naam.
- boeken sorteren op kleur of grootte.
- voorspellen wat er gebeurt op de volgende bladzijde.
- van blokken of duplo iets maken wat in het boek voorkomt.
- aan andere kinderen vragen wat hun lievelingsboek is uit de leeshoek en dit boek opzoeken.
- drie boeken zoeken over hetzelfde onderwerp.
- gebruik maken van de leespen.
- qr codes op boeken plakken zodat een tablet het prentenboek opent met bijvoorbeeld een digitaal prentenboek.
- de voorkant van het boek natekenen.
- een eigen boek maken.
- je favoriete scène uit het gelezen boek tekenen of schilderen.
- een personage uit het boek kleien.
- klanken afstrepen tijdens het lezen van een boek op een bingokaart met klanken.
- boekenzoektocht in de leeshoek. Bijvoorbeeld: zoek een boek met een dier of vind een boek met iets roods op de kaft.
- platen uit boeken op volgorde van het verhaal leggen.
- geluiden bedenken bij scènes uit het verhaal (regen, dierengeluiden, spanning).
- woorden en plaatjes zoeken in het boek.
- emotie-kaarten gebruiken bij het verhaal (boos, blij, bang, verdrietig, verliefd etc.) en deze koppelen aan de personages uit het verhaal.
- memo spel met plaatjes uit de boeken.
We hopen dat je geïnspireerd bent geraakt om je leeshoek op een creatieve manier aan te kleden en er een succes van maakt door deze activiteiten in te zetten. Naast bovenstaande activiteiten zijn er nog veel meer mogelijkheden. In deze download vind je enkele activiteiten uitgewerkt in een lees bingokaart die je toe kunt voegen aan je leeshoek en waar je morgen meteen mee aan de slag kunt gaan. Heb je zelf nog leuke ideeën, dan horen we dat natuurlijk graag! Deel deze gerust op ‘Vrienden van Kleuteruniversiteit’. Wil je meer van onze groepen zien? Volg ons dan op @jufnienn en @juf_arina.
